De Beleggersfair stond dit jaar vol met kunstmatige intelligentie. AI-fondsen, AI-gestuurde portefeuilles, AI-signalen. Wij zijn er met drie vragen langsgegaan die u ook zelf kunt stellen. De vragen zijn niet cynisch bedoeld — er zit werkelijk iets nieuws in de markt. Maar een goede vraag scheidt het snel van de verpakking.
Vraag 1: waar zit de AI precies, in het product of in het bedrijf?
Een AI-thematisch fonds belegt in bedrijven die met AI hun geld verdienen. Een AI-gestuurd fonds gebruikt AI om te bepalen wát het koopt. Dat is een fundamenteel verschil, en beide worden met hetzelfde woord verkocht. Het eerste is een sectorwedstrijd, het tweede is een belofte over beleggingsproces. Wie dat verschil niet benoemt, verkoopt een verhaal.
Vraag 2: wat kost het, en waarmee vergelijkt u dat?
Bij de aanbieders die wij spraken lagen de lopende kosten van AI-thematische fondsen tussen ongeveer 0,6% en 1,7% per jaar. Een breed gespreid wereldwijd indexfonds zit doorgaans onder de 0,3%. Het verschil is niet per definitie te veel — maar het moet worden terugverdiend voordat u er iets aan overhoudt. Bij 1,2% extra kosten en een horizon van vijftien jaar moet het fonds de wereldindex met ruim 1,2% per jaar verslaan, en dat lukt de meeste actieve fondsen niet.
Vraag 3: welke concentratie zit er onder de motorkap?
Bij de meeste AI-thema's bleek een groot deel van de portefeuille in een handvol grote technologiebedrijven te zitten. Wie al een wereldwijd indexfonds heeft, heeft die bedrijven ook al — en meestal ruimschoots. U koopt dan geen spreiding, maar een verdubbeling van iets wat u al bezit. Dat mag, maar u moet het weten.
Het eerlijkste antwoord dat we kregen kwam van een aanbieder die zei: dit fonds is geconcentreerd, duur en volatiel, en het hoort bij hoogstens 10% van een portefeuille. Die stand had de kleinste flyers en het beste verhaal.
En de duurzaamheidskant?
Die kwam nauwelijks aan de orde. Dat is opmerkelijk, want het energiegebruik van datacenters groeit hard en is voor veel technologiebedrijven de snelst stijgende post in hun voetafdruk. Wij hebben ernaar gevraagd bij alle vijftien aanbieders; drie konden vertellen hoe zij dat in hun analyse meewegen. Voor onze selectielijst is dat een reden om terughoudend te zijn met AI-thematische fondsen.